Hocam, Inception'u Tabir Eder misiniz?

rüyam

Yeminli Fetva Müşavirliğime, çok sayıda gelen bir istek var: "Muhterem Hoca, "Başlangıç" denilen "Inception" nam, rüya içre rüya filmi tabir edebilir misiniz?"

Al-Cevap: Herkes rüya görür. Ve herkes rüya gördüğünden bu filmi anlar, çözümler ve bu kadar çok yorumlar...



Bu soruyu cevaplamak için söz konusu filmi temaşaya gittim. Ama önce konuyla alakasız ve bugün yazdığım bir şiirimi yazmak isterim:


Sima-i vechinde buyurdun da bir tebessüm
Anı lahzada resmeyledim oldu da bir albüm


Harab olmuştu ya gülistanımda bir gülüm
Şiirim nakıs değildi, lakin eksikti bir virgülüm


Yandı sonra tüm vücudum, kalmadı bir külüm
Güneş de girmez oldu, penceremden çekildi tülüm


Cenkte muzafferdim de nameylesin düldülüm
Sükut et muhaber’im, nazmeylesin bülbülüm   ^*


Diyordum ki: Herkes rüya görür ve ben de bu filmi izlemeye gittim.

İmam Gazali'nin Sapıklıktan Kurtuluşa yani el-minkuzü mine'd-delal  ^*  kitabında -ki bu kitap, İmam'ın manifestosudur ve benim izlemelere doyamadığım Matrix, Baba ve Terminator serileri gibi, bir de okumalara doyamadığım Bostan-Gülistan, Mantık-ut Tayr, Denemeler ve İnsan Ne İle Yaşar kitapları gibidir.

Gazali'nin kısaca Minkuz denilen bu eserinde rüya, peygamberlikten insanlara verilen tek parçadır. Denilir ki: "Rüya olmayaydı, insanlar peygamberliği anlayabilemezdi."

Çünkü herkes rüya görür.

Sonra İmam diyor ki kitabında:

"Gerçeği ararken safsatalara o kadar çok bulaştım ki, en sonunda acaba şimdi rüyada olamaz mıyım; diye kendimi rüyada mı, değil mi, ayırt edemez oldum. Bu ayırt edememezlik beni hasta etti. O kadar hasta oldum ki, sonunda konuşamaz hale gelip, yataklara düştüm. Doktorlar geldi gitti. Hepsi de dedi ki:'Bu, ruhun hastalığıdır. Ruh, bedene de sirayet edip, vücudu hasta etmiş. Ruh iyileşmezse, Gazali de iyileşebilemez."

İyileşmeyince de geçmez; geçmeyince de iyileşmez. Safsatalara İmam'dan daha çok dalan bana ait bu son cümle. Ama ne var ki, Başlangıç filminde safsatalara benden de İmam Gazali'den de daha çok dalınmış.

O kadar ki, bir defa rüya bireyseldir, kimse kimsenin rüyasına giremez, iki kişinin gördüğü rüya değildir. Kim benim yukardaki şiirimin (!) aynısını yazabilir? Ya da kim, benim aşağıda anlattığım rüyamın aynısını görmüştür:

"Uçağa binmişim. Uçak, bayır aşağı boşta giden şahin gibi salmış kendini yokuşa. Yokuşta gittikçe hızlanırken, arada da kıçını atıyor. Uçak kıçını atmasıyla bir anormallik olduğunu anlıyor ve kokpite giriyorum. Kokpitte pilot yokmuş. Pilotun olmadığını kuleye bildirmmemle beraber, yokuş aşağı olan pistte kırmızı renkli yeni kasa tosbağa ve şirokko karışımı olan kırmızı spor bir arabayı görüyorum. Araba, uçak tam kalktığı sırada, pistteki bir yükseltiyi rampa olarak kulllanıp havalanıyor. Havalanan araba, uçağın burnuna konuyor. Sonra içinden pilot çıkıyor. Pilot için camı kırıyorum. Pilot, uçağı sağ salim indiriyor. İndirir indirmez de kırdığım pencereden atladığı gibi kayıplara karışıyor. Kayıp olmasıyla, kahraman pilotu görüntülemek isteyen 10larca kamerayı görüyorum. Diyorum ki onlara "kahraman mpilot kadar, ben de kahramanlık yaptım. Pilota camı açtım. Uçağı kaldırdım." Ama böyle dememi hiç bir değerli basın mensupları duymuyor."

Yukarda yazdığım bu rüyanın arka planında daha anlatmadığım, umre, Jackie Chan, bloğum ve sabah er...'u var.

Filmi izlerken yukardaki düşünceleri düşüncem diye, maç izleyen spor yazarları benzeri, filmi tam olarak izleyemedim. Spor yazarları, maçı not edecek diye, maçı ne kadar izleyebiliyorlar? Küfür edenler kadar, kameramanlar kadar, top taşıyıcılar kadar izleyebiliyorlar tabii. Neden izleyemesinler ki?

Ya da, aşık olnunan gözlere aynı anda bakabilir misin? Bakamazsın ki, birisine yoğunlaşabilirsin ancak... İki göze birden nasıl odaklanabilirsin?

Film işte safsatalarla doluydu böyle....

Neymiş?

Başlangıcını hatırlamadığında bil ki, rüyadaymışsın.

Ben de doğduğum anı hatırlamıyorum. Şimdi ben 34 yıldır rüyada mıyım? Bırak doğumumu, akşamki yediğim yemeği hatılayamıyorum.

Neymiş?

Öldüğünde uyanırmışsın.

Aslında aynı şeyi Hz. Peygamber de söylüyor: İnsanlar uykudadır, ölünce uyanır. Mevlana da söylüyor bir çok şiirinde. Acaba büyüklerimiz bize bir şey mi söylemek istiyor?

Elbette söylemek istiyor. Ama söylemek istediklerini Inception söylemiyor, Matrix de söylemiyor. Matrix ve tasavvuf diye bir sürü makale yayınlandı... Yakında Inception ve İslam diye de yazılar çıkarsa şaşmamak lazım...

Haa... "Kim Dünya yuvarlaktır ve dönüyordur derse o kişi kafirdir" diyen eski bazı alimler gibi, ya da Osmanlı'da Uçan Türk'ü "Allah uçmamızı isteseydi, bize kanat verirdi" diye oklayan alimlere "Allah, yüzmemizi isteseydi bize yüzgeç ve solungaç verirdi. Neden gemiye biniyoruz" diyen oldu mu ki, ben yazımda mollavari bir şekilde Başlangıç Filmi'ni dinen eleştiriyorum.

Ya Büneyye (ey oğulcuk)! Bbenden bir nasihat istedin, ben de derim ki: Herkesin rüyası kendine...

***

Filmin rüyadan ibaret olduğunu anladığım an dedim ki, "tamam bu anlatılan olaylar mimkindir, lakin, rüyalar görüldüğü gibi hatırlanamaz ki? Filmin sonunda herkes uyancak ve kimse bir şey hatırlamayacak. Hatta bu bir çocuğun rüyası olacak."

Rüyalar uyandıktan sonra ne kadar hatırlanır?

***

Madem rüyada insanların bilinçaltına girip, grup rüya gördüyorsunuz ve bunu şahsi menfaatleriniz için kullanıyorsunuz; bu kadar uğraşacağınıza, bilinçaltını kopyalayın, istediğiniz fikri bilinçaltına zerkedin ve yeni bilinçaltına kopyala yapıştır yapın. Uçak firması almaktan daha kolay bir yöntem değil mi?

***

Hollywood rüyaları da materyalist yaptı ya... Eğer rüyalar bu kadar maddesel ve beyinsel ise ve yoksa ruhun bir etkisi rüyada ve eğer ispatlanırsa bunlar bilimsel olarak, yok mudur ruh diye bir şey o zaman?

Rüya ki, geçmiş kadar geleceği de taşır. Hangi programla yarın ki kazayı gösterirsin insana rüyasında? Ve yaparsam böyle bir program, rüyaya gireceğime, girerim kumara...

*** son ***

Ekşi Sözlük'te de filmleri hep dinsel yorumlamışım:

Next

Joyeux Noel (Ateşkes)

Polis

Neler Öğrendik?

***